Suốt 10 năm mất cả cha lẫn mẹ, mỗi dịp Vu Lan, một người con ở vùng nông thôn Bắc Bộ lại cài hoa trắng và nhớ về người mẹ dành phần no đủ cho gia đình.
- Từ một cú ngã ở Hà Giang đến mái nhà bên Ireland
- Giả danh cán bộ công an, người phụ nữ chiếm đoạt tiền và sầu riêng
- Ông Trump siết chiến tranh kinh tế, cảnh báo các nước cứu Iran
Ngày 27/8/2026, tức rằm tháng Bảy âm lịch, đại lễ Vu Lan diễn ra tại nhiều ngôi chùa, trong đó có ngôi chùa làng nơi người con trở về thắp hương tưởng nhớ mẹ. Từ ngày cha mẹ qua đời đến nay đã một thập kỷ, nhưng những bữa cơm với khoai, sắn và sự nhường nhịn âm thầm của mẹ vẫn là ký ức không thể thay thế.
“Tôi khóc vì nhớ, vì thương mẹ – người phụ nữ đã dành trọn cuộc đời cho chồng con, mà dường như chưa một lần được sống cho riêng mình”, người con viết trong dòng hồi ức gửi về tòa soạn.
Bông hồng cài áo là một nghi thức quen thuộc trong mùa Vu Lan. Theo tư liệu của chùa Pháp Nhãn ở bang Texas, Mỹ, người còn mẹ cài hoa đỏ, còn người đã mất mẹ cài hoa trắng.
Nguồn gốc nghi thức gắn với tích Bồ Tát Mục Kiền Liên dùng thần lực cứu mẹ khỏi cảnh khổ, được ghi trong kinh Vu Lan Bồn của Phật giáo Đại thừa. Tại Việt Nam, lễ Vu Lan diễn ra vào rằm tháng Bảy âm lịch hằng năm và năm 2026 trùng với thời điểm cả nước hướng về các ngày kỷ niệm Cách mạng Tháng Tám và Quốc khánh 02/9.
Khi phần ngon luôn được mẹ để lại
Với nhiều gia đình thuần nông ở Bắc Bộ trước Đổi mới, bữa cơm thường có ngô, khoai và sắn, còn thịt cá là món ít xuất hiện ngoài dịp Tết hoặc giỗ chạp. Trong hoàn cảnh ấy, việc cha mẹ nhường phần thức ăn ngon hơn cho con không phải một khẩu hiệu về tình mẫu tử mà là lựa chọn diễn ra trong những bữa ăn cụ thể.
Người mẹ trong câu chuyện cũng sống như vậy. Những củ khoai nhỏ hoặc bị sâu thường được bà giữ lại, còn các con chọn củ to, củ ngon mà không nhận ra mẹ đã lùi phần mình xuống phía sau.
Có lúc khoai gần hết, bà nói mình đã ăn trước để chồng con tiếp tục dùng bữa. Lời nói ấy giúp gia đình yên tâm, nhưng đồng thời cho thấy người mẹ đã chọn che đi sự thiếu thốn của bản thân.
Ngoài gần một mẫu ruộng, mẹ còn làm thuê vào thời gian nông nhàn. Bà mua lúa về xay giã, kiếm thêm cám và tấm để nuôi gà, lợn, tiếp tục tìm cách bù vào những thiếu thốn của gia đình.
Người con nhớ lại một người mẹ vừa lo việc đồng áng, vừa quán xuyến căn nhà, lại giữ mối quan hệ chân tình với xóm giềng. Điều đáng chú ý là phần lớn những việc ấy được bà làm trong im lặng, không phải để kể công hay chờ sự đáp lại.
Mười năm sau ngày mẹ mất, người con không chỉ nhớ những ngày nghèo khó. Điều day dứt hơn là nhận ra người phụ nữ ấy đã dành quá nhiều thời gian cho chồng con đến mức câu hỏi về một cuộc sống riêng của bà vẫn không có lời đáp.
Vu Lan vì thế trở thành một dịp để nhìn lại khi sự hiện diện của cha mẹ không còn. Bông hồng trắng trên ngực áo nhắc về một người đã khuất, nhưng ký ức về những củ khoai ngon được nhường lại cũng đặt ra một câu hỏi giản dị với những người còn đủ cha mẹ: liệu sự quan tâm có cần chờ đến mùa báo hiếu mới bắt đầu?
Vũ Phượng (tổng hợp)